Tasarımın Dönüştürücü Gücü 5/11

Tasarım ve Sürdürülebilirlik 3/3

DSC_1656

Her şeyin teori haline getirilip, en küçük birime bölünerek kılavuzlara uyacak şekilde tanımlanması ve yeterliliklerin en küçük birime uygun şekilde yeniden yapılandırılması, sezgiselliği ve inisiyatifi olumsuz etkilemiştir. Böyle bir ortamda bireyin kendini gerçekleştirmesinden ve yaratıcılıktan bahsetmek mümkün olmayacaktır. Tarihte pek çok kolektif hareket, insanların sahiplenmesi sayesinde gerçekleşebilmiştir. Önemli buluşlara imza atan kişiler ancak kendi benliklerini de işin içine katarak üretebildiklerinde sonuç alabilmişlerdir.

İnsanı içeren sistemlere yönetim teorilerinin ve termodinamik yasasının cevap verememesi açık sistemler fikrini doğurmuştur. Termodinamik kanunun yasaları gereği sistemler dengeye ulaşmak eğilimindedir. Denge kurulduğunda ise üretim sona erer. Oysa açık sistemler dengeyi sağlayabildiğinde üretim başlamıştır. (De Board, 2006)

Denge halinin korunması ise sürekli üretim ve verimliliğin devamı anlamına gelmektedir. Açık sistemlerin en önemli özelliği içeri ve dışarısı arasında bir alış-veriş olmasıdır. Birim kendi çevresiyle birlikte ele alınır. Hiçbir organizasyon çevresinden bağımsız değildir. Bu anlamda açık sistem yaklaşımı daha bütünsel ve ilişkisel bir önerme sunar. Bir taraftan da pek tabi bütünü oluşturan her bir birim, her bir parça birbiriyle ilişki halindedir. Belli bir hedefe doğru ilerlerken, bir görevi gerçekleştirmeye çalışırken bütün olarak hareket eden, gerçekle ilişkisini koruyan ve çevresiyle de alışveriş halinde olan bir ünite canlıdır. Tanımlarla, kurallarla ve kılavuzlarla kaybettiğimiz, bu canlılıktır. Canlı sistemler oluşturabilmek ve bu sistemleri sürdürebilmek için öncelikle yaşayan sistemler kurmaya yönelmek gerekmektedir. Bunun için bütünün parçalardan büyük olduğunu gözden kaçırmadan her bir parçanın birbiriyle ilişki içinde olduğunu anlamak, son derece önemlidir. Bu bağlamda tasarımcı, nihai olarak bu sistemi gören, bu bilinçle üreten, gerektiğinde bu ilişkiler ağını ve zincirini yöneten kişidir.